Our Blog

Mijn geweldige maatschap vond het goed dat ik me een half jaar uit de praktijk zou terugtrekken om met mijn gezin in Los Angeles te gaan wonen. Sommigen waarschuwden ons dat het een vieze, ongezellige, lelijke en gevaarlijke stad is, maar daar bleek mooi niets van waar.

Naast een zalig klimaat hebben ze er zee, palmbomen, heerlijke stranden, film, pretparken, musea (meer dan 300), muziek en een eindeloze variatie aan goede restaurants. Als het verkeer een beetje meewerkt zit je bovendien binnen twee uur in de bergen, de woestijn of in een prachtig natuurpark. Het is hier hemels! … hoewel de eerlijkheid gebiedt te melden dat het zicht op die hemel nogal eens ontnomen wordt door een dikke laag smog.

Kaiser Permanente

Wat ze in Californië ook hebben is Kaiser Permanente (KP), ‘s lands grootste managed care organization. Via de Health Plansvan KP zijn ongeveer negen miljoen Amerikanen verzekerd van gezondheidszorg. Die zorg wordt geleverd door de Medical Groups  (de tweede poot van het bedrijf) waarvoor zo’n 15.000 artsen werken. Het succes van de organisatie wordt vooral toegeschreven aan:

  1. het sterke focus op preventie,
  2. het feit dat artsen salaris ontvangen in plaats van een verrichtingentarief en
  3. het zoveel mogelijk beperken van de tijd die patiënten in de kliniek doorbrengen.

Alle artsen maken gebruik van hetzelfde elektronische patiëntendossier (EPD), waarmee ’s werelds grootste medische database ontstaat. Patiënten kunnen via een webportaal het dossier inzien en vragen stellen aan hun arts. Al met al interessant genoeg om eens een kijkje te gaan nemen, hetgeen uiteindelijk eenvoudiger bleek dan gedacht; een e-mail naar de juiste persoon was voldoende om een afspraak te regelen.

EPD

En zo reis ik twee weken later af naar KP Pasadena en vind daar achter een woud van cubicles het kantoor van de eerstelijns internist die drie uur (!) voor mij is vrijgemaakt. Terwijl hij door het EPD bladert en uitleg geeft, krijg ik alle ruimte om vragen te stellen. Hun werkwijze verschilt toch nog wel aanzienlijk van de onze, waarbij bijvoorbeeld opvalt dat de doktersassistente veel voorwerk doet in het EPD en alle patiënten na afloop van het consult een uitdraai meekrijgen met uitleg over de achtergrond van hun aandoening en een samenvatting van de gegeven behandeladviezen.

Feedback op functioneren

Haast nog boeiender is de wijze waarop de artsen feedback krijgen op hun functioneren. Ze ontvangen regelmatig een lijst met indicatoren die betrekking hebben op de medische inhoud van hun werk en de patiënttevredenheid. Voorheen waren deze lijsten geanonimiseerd, maar tegenwoordig kan iedereen zien bij de patiënten van welke collega de afgelopen maanden bijvoorbeeld de bloeddruk het best was gereguleerd. Daarnaast leggen ze twee keer per jaar verantwoording af tijdens een functioneringsgesprek met een leidinggevende (vaak een collega met veel ervaring) als ze hun sterke en minder sterke punten bespreken.

Verantwoording

Er valt veel te zeggen over de gezondheidszorg in de Verenigde Staten, maar ik vind het inspirerend om te zien hoe artsen bij KP met behoud van autonomie verantwoording over hun functioneren afleggen door slim gebruik maken van feedbackrapportages.

Autonomie

Nederlandse huisartsen hebben een grote mate van autonomie en dragen veel verantwoordelijkheid. De mate waarin wij daarover verantwoording afleggen houdt nog geen gelijke tred met de ontwikkeling in onze samenleving, die in toenemende mate om transparantie vraagt. Natuurlijk, de inspectie houdt een oogje in het zeil en steeds meer huisartsen laat zich accrediteren.

Visitatie gebeurt echter – anders dan in de tweede lijn – nog altijd op vrijwillige basis en patiënten roepen hun huisarts niet of nauwelijks ter verantwoording. Inmiddels vraagt de zorgverzekeraar om ‘inzage’ in (delen van) ons dossier in ruil voor een financiële vergoeding. Huisartsen staan hier vaak nog wat huiverig tegenover, mogelijk uit angst om autonomie te verliezen.

Instrumentarium

Om op de juiste wijze verantwoording te kúnnen afleggen hebben wij wél de beschikking over goed instrumentarium nodig en daaraan ontbreekt helaas nog het een en ander. Beslisondersteuning in de vorm van applicaties zoals NHGDoc enPrescriptor helpt tijdens het spreekuur bij een goede dossiervorming (zoals omschreven in ADEPD) en bij de besluitvorming rondom diagnostiek en medicamenteuze therapie.

De implementatie van deze modules is echter nog beperkt, deels door een gebrek aan acceptatie en deels door beperkte beschikbaarheid. Belangrijker is dat momenteel managementinformatie en feedbackrapportages in een aantal huisartseninformatiesystemen (HIS) nog matig tot slecht toegankelijk zijn; hier ligt een schone taak voor de HIS leveranciers.

Transparantie

Huisartsen kunnen in mijn ogen veel transparanter gaan werken, zonder aan autonomie te hoeven inleveren. Hiervoor is van essentieel belang dat wij ons handelen goed vastleggen en daarbij laagdrempelig toegang hebben tot de data in onze HISsen. Als aan deze voorwaarden is voldaan kunnen wij de verantwoording afleggen die past bij onze autonomie en verantwoordelijkheden, aan de beroepsgroep, aan de zorgverzekeraars, de overheid en bovenal aan onze patiënten!